niedziela, 23 września 2007

Metody zwinne a struktura organizacyjna

Czy struktura organizacji może mieć wpływ na zdolność do działania z wykorzystaniem metod zwinnych? Mogłoby się wydawać, że nie bo co ma struktura organizacji do metod wykorzystywanych w konkretnym projekcie. A jednak...

Dla uproszczenia przyjmijmy, ze mamy cztery podstawowe struktury organizacyjne:
  • Liniowa - organizacja dzieli się na działy, które realizują poszczególne elementy projektu. Każdy dział dostaje do realizacji ten kawałek projektu który odpowiada jego specjalizacji. Cała władza skupia się w rękach kierowników liniowych.
  • Macierzowa słaba - do organizacji liniowej wprowadza się koordynatorów projektów, którzy koordynują pracę osób w poszczególnych działach. Ich zadaniem jest jednak jedynie koordynacja prac, bez możliwości realnego wpływania na pracowników. Bezpośrednimi przełożonymi pracowników są kierownicy liniowi.
  • Macierzowa silna - różni się od macierzowej słabej tym, że pojawia się pełnowartościowy kierownik projektu, który ma odpowiedzialność za projekt ale również uprawnienia do władzy na członkami zespołu projektowego. Kierownicy liniowy pełnią funkcje pomocnicze dbając o zapewnienie personelu, bieżące zarządzanie kompetencjami, sprawy formalne itp.
  • Projektowa - organizacja całkowicie projektowa nie posiada struktur liniowych a tylko pulę pracowników, z których wybiera się członków zespołów projektowych. Kierownik projektu ma pełną odpowiedzialność i uprawnienia do zwierzchnictwa nad członkami zespołu projektowego.
Którą należałoby wybrać dla realizacji projektów metodami zwinnymi? Zanim się na to pytanie odpowie najpierw kilka słów o tym czym powinien charakteryzować się zespół pracujący nad projektem metodami zwinnymi. Poniżej tylko cechy właściwe dla tej dyskusji:
  1. Zespół jest interdyscyplinarny - skupia ludzi o różnych umiejętnościach ale jednocześnie każdy członek zespołu może wchodzić w różne role
  2. Zespół ponosi pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę
  3. Zespół ma wszelkie uprawnienia potrzebne do wykonywania zadanej pracy
  4. Kluczowy członkowie zespołu pracują tylko i wyłącznie nad jednym projektem
W przypadku organizacji o strukturze liniowej żadna z tych cech nie mogłaby być spełniona. Nie ma interdyscyplinarności - w ramach jednego zespołu linowego osoby posiadają prawie identyczne umiejętności. Zespół nie może ponosić pełnej odpowiedzialności za całość prac, bo z definicji wykonuje tylko ten jej kawałek za który odpowiada komórka organizacyjna w której pracuje. Zespół nie ma uprawnień do wykonywania całej pracy a jedynie tego kawałka, który dotyczy ich części organizacji. Ponieważ organizacja jest liniowa a nie projektowa najczęściej pracuje "nad zagadnieniem", które jest w wielu projektach. Cecha czwarta też nie jest spełniona. W takich warunkach nie można prowadzić projektu metodami zwinnymi!!!

W przypadku organizacji macierzowej słabej cecha pierwsza ma się trochę lepiej. Zespół pochodzi z różnych działów, więc jest interdyscyplinarny. Cecha druga jednak nie jest już spełniona, gdyż nadal zespół nie posiada odpowiedzialności - posiadają ją kierownicy liniowi. Podobnie z uprawnieniami - mimo iż jest zespół projektowy to nie ma on możliwości podejmowania decyzji, która leży w gestii kierowników liniowych. Co do cechy czwartej to w tej strukturze organizacyjnej często jest możliwe osiągnięcie stanu kiedy członkowie zespołu projektowego pracują nad jednym i tylko jednym projektem.

Wszystkie cechy zespołu zwinnego są możliwe do osiągnięcia tylko w organizacjach projektowych i macierzowych silnych. Macierzowe silne muszą być na tyle silne, aby rola kierowników liniowych faktycznie ograniczała się tylko do spraw administracyjnych. Trzeba mieć możliwość traktować ich jako wsparcie administracyjno-logistyczne. Jeżeli w rękach kierowników liniowych pozostanie możliwość podejmowania (blokowania) decyzji to okaże się, że zespół zwinny nie będzie miał ani uprawnień ani odpowiedzialności za projekt.

Co z tego wszystkiego wynika? Otóż jeżeli jakaś organizacja będzie chciała wdrożyć zwinne zarządzanie projektami to musi się też zastanowić nad tym, czy jednocześnie nie należy zmienić struktury organizacyjnej. Bardzo często może to powodować spięcia. Przejście z organizacji liniowych czy macierzowych słabych do bardziej zorientowanych projektowo oznacza bowiem, że kierownicy liniowi tracą część swojej władzy. To zaś zawsze jest dla ludzi trudne...

1 komentarz:

Anonimowy pisze...

Autor nie uniknął pułapki pisania artykułu z pozycji kierownika projektu. Czym się bowiem różni kontrola ze strony kierownika liniowego od kontroli ze strony kierownika projektu?
Z punktu zespołu niczym...
Metodyki zwinne XP czy Scrum bazujące na samo-organizujących się zespołach poradzą sobie w każdej strukturze, choć dla klasycznej organizacji wystarczy struktura prosta o dużej rozpiętości kierowania, gdzie kierownik liniowy pełni rolę administracyjną.
Można jednak skonstruować organizację bazującą na samo-organizujących się zespołach zgodnie z najnowszymi koncepcjami tj. organizacji sieciowej czy wirtualnej.
Przytoczone organizacje projektowe czy macierzowe to nadal klasyczne postrzeganie organizacji nie mające nic wspólnego z organizacją zwinną...